Diwali: वर्षभर प्रत्येकजण दिव्यांचा सण दिवाळीची आतुरतेने वाट पाहत असतो. कारण एकीकडे रंगांचा (color) आणि दिव्यांचा (lights) हा सण प्रत्येकजण वेगवेगळ्या पद्धतीने साजरा करतो आणि आनंद वाटून घेतो. त्यामुळे लहान मुले (small kids) आणि तरुणांमध्ये फटाक्यांची मोठी क्रेझ आहे. कारण त्यातून निघणारा रंगीबेरंगी धूर (colourful smoke) आणि आवाज त्यांना खूप आकर्षित करतात. पण या वेडाच्या भरात कधी कधी आपला थोडासा निष्काळजीपणा दिवाळीच्या आनंदाला संकटात बदलतो. खरं तर, तुम्ही अनेकदा पाहिलं असेल की दिवाळीत फटाके फोडताना (burning crackers) लोकांच्या थोड्याशा निष्काळजीपणामुळे खूप नुकसान होतं. त्यामुळे अशा काळात काळजी घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. तज्ज्ञांच्या मते, दिवाळीच्या मुहूर्तावर होणाऱ्या अपघातांपैकी 98 टक्के अपघात हे निष्काळजीपणामुळे होतात. चला तर मग जाणून घेऊया फटाके वाजवताना कोणत्या गोष्टींची काळजी घ्यावी, तसेच जाळल्यानंतर त्वचेची काळजी कशी घ्यावी आणि कोणती चूक करू नये हे जाणून घेऊया.

फटाक्यांच्या बाबतीत सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे: (precautions to take while burning crackers) 

1. नेहमी नामांकित उत्पादकांकडून फटाके खरेदी करण्याचा प्रयत्न करा.

2. जर फटाका एकाच वेळी जळत नसेल तर तो पुन्हा पेटवण्याचा प्रयत्न करू नका.

3. फटाके तुमच्या खिशात ठेवू नका कारण असे होऊ शकते की तुम्ही फटाके तुमच्या खिशात ठेवले आहेत हे विसरू शकता.

4. फटाक्यांवर लिहिलेल्या संपूर्ण सूचना काळजीपूर्वक वाचा.

5. विजेच्या तारांपासून दूर राहून रस्त्यावर फटाके वाजवा.

6. दिवा किंवा मेणबत्तीभोवती फटाके पेटवू नका.

7. तुमच्या आजूबाजूला कोणी फटाके पेटवत असताना फटाके वापरू नका.

8. विजेच्या तारांभोवती फटाके पेटवू नका.

9. अर्धवट जळलेले फटाके इकडे तिकडे फेकू नका.

10. विजेच्या तारांभोवती फटाके पेटवू नका.

ही सामान्य खबरदारी घ्या: 

1. जर तुमच्या कपड्यांना आग लागली असेल तर धावू नका, परंतु थांबा.

2. आग विझवण्यासाठी जमिनीवर रोल करा.

3. जळलेल्या भागावर पाणी घाला, वाहणारे पाणी वापरणे चांगले.

4. जळलेल्या जागेवर बर्फ किंवा तूप ठेवू नका कारण त्यामुळे संसर्ग वाढू शकतो.

5. फटाके वाजवताना पायात चप्पल किंवा शूज घाला.

6. फटाके नेहमी मोकळ्या जागी जाळावेत, फटाके कधीही घरामध्ये किंवा बंद ठिकाणी जाळू नयेत.

7. फटाके वाजवताना परिसरात पाणी ठेवा आणि घरात जळत असल्यास लावायची औषधे ठेवा.

8. फटाके वाजवताना चेहरा दूर ठेवा.

9. फटाके लवकर ज्वलनशील पदार्थांपासून दूर ठेवा.

10. बर्न्सवर पाणी शिंपडा.

भाजल्यास हे काम करू नका: (don’t do this)

1. जळल्यानंतर जळू नये म्हणून सहसा लोक बर्फाचा वापर करतात, तर ही पद्धत चुकीची आहे. यामुळे रक्ताची गुठळी तयार होऊ शकते. त्यामुळे रक्ताभिसरण प्रभावित होते.

2. जळल्यानंतर लगेच मलम लावू नका.

3. जळल्यानंतर फोड येणे सामान्य आहे. जर त्वचेवर फोड आला असेल तर ते उकळू नका, असे केल्याने जळलेल्या भागात संसर्गाचा धोका वाढतो.

4. कापूस वापरणे टाळा कारण कापूस जळलेल्या भागावर चिकटू शकतो. त्यामुळे चिडचिड कमी होण्याऐवजी वाढते.

5. जळालेल्या व्यक्तीला एकाच वेळी पाणी देण्याची चूक कधीही करू नका. कारण जळल्यानंतर, पीडितेचे आतडे काम करणे थांबवते आणि विंडपाइपमध्ये पाणी अडकू शकते. त्यामुळे अशा परिस्थितीत पीडितेला अल्प प्रमाणात ओआरएस द्रावण देणे फायदेशीर ठरेल.

6. कधीकधी असे देखील होते की कपडे जळताना त्वचेत अडकतात. त्वचेला आणखी जखमा होण्याचा धोका असतो ते काढण्याची चूक कधीही करू नका.

7. हातात फटाके कधीही जाळू नका कारण असे केल्याने हातात फटाके फुटण्याची शक्यता जास्त असते.

जळण्यासाठी या टिप्स फॉलो करा: (follow these tips)

थंड पाण्यात हात घाला:
फटाके किंवा कोणत्याही ज्वलनशील पदार्थावर थंड पाणी घाला, प्रथम त्यावर थंड पाणी घाला. किंवा जळालेला भाग थंड पाण्याच्या भांड्यात बुडवा.

खोबरेल तेल लावा:
जळलेल्या जागेवर खोबरेल तेल लावल्याने फायदा होईल. नारळाचे तेल जास्त चरचर कमी करून तुम्हाला आराम देईल.

जळलेल्या त्वचेवरही हळदीचे पाणी लावता येते. यामुळे बर्निंग लक्षणीयरीत्या कमी होते.

गाजर किंवा बटाटा बारीक करून घ्या आणि गाजर किंवा कच्चा बटाटा बारीक करून जळलेल्या जागेवर लावा. यामुळे चरचरपणापासूनही आराम मिळेल.

तुळशीच्या पानांचा रस लावा, जळताना तुळशीच्या पानांचा रस खूप फायदेशीर आहे. जळलेल्या भागावर रस लावल्याने जळजळ कमी होते तसेच जखम होण्याची शक्यता कमी होते.