Pune :  सोलापूर जिल्ह्यातील बार्शीतील विशाल फटे प्रकरण ताजे असतानाच आता पुणे जिल्ह्यातील इंदापूरमधील भिशीचे(Indapur Bhishi) प्रकरण पुढे आल्याने एकच खळबळ उडाली आहे. इंदापूर शहरात सर्वात मोठी आर्थिक फसवणूक घोटाळा समोर आला असून लिलाव भिशीच्या माध्यमातून शेकडो जणांची आतापर्यंत 200 कोटींहून अधिक आर्थिक फसवणूक झाल्याचे समोर आले आहे.

या भिशी प्रकरणा मुळे राज्यातील इतरही भिशी चालकांचे धाबे दणाणले आहेत. इंदापूर शिवसेनेच्या वतीने या आर्थिक घोट्याळ्याचा छडा लावला आहे. शिवसेना या भिशीमध्ये फसवणूक झालेल्यांना त्यांची रक्कम परत मिळेपर्यंत शिवसेना मदत करण्याची हमी पदाधिकाऱ्यांनी दिली आहे.

Advertisement

इंदापूर तालुक्यात गेल्या चार पाच वर्षात कायद्याचा कोणताही आधार नसताना अनेक भिशी चालक उदयास आले. कुठला टॅक्स नाही, की अधिकृत रेकॉर्ड नसताना रोखीत लिलाव भिशी सुरू केल्या. यात हातगाडी, टपरी, पथारी, मोलकरीण, भाजी विक्रेते असे अत्यंत किरकोळ छोटे व्यापारी ते बड्या व्यापाऱ्यांपर्यंत सर्वांना सामील केले. छोट्या व्यापाऱ्यांची छोटी भिशी तर मोठ्या व्यापाऱ्यांची मोठी भिशी असे भिशीचे दोन प्रकार पडले जायचे. मोठ्या भिशी या कोटींच्या घरात आहेत.

लिलाव भिशी नेमकी कशी चालवली गेली- भिशी चालकांनी भिशी ही काही ठराविक लोकांमध्ये सुरू केली. ही एक साखळी पद्धत आहे. यात भिशीमध्ये 20 किंवा त्यापेक्षा अधिक सभासद केले गेले. यात प्रत्येकाने किती रक्कम द्यायची ही अगोदरच ठरविली गेली. प्रत्येक सभासदाने ठरविल्याप्रमाणे (यात प्रत्येकी सात दिवस किंवा एक महिना) दिवसांनी प्रत्येक सभासदांनी ठरविलेली रक्कम भिशी चालकाकडे नियमित रोख स्वरुपात भरायची.

भिशी चालकाने ती सर्व सभासदांकडून ती रक्कम गोळा करायची. नंतर या रक्कमेचा लिलाव केला जातो. ज्याला पैशाची गरज असेल तो हा लिलाव वाढवत जातो. जर त्याला भिशी परवडत असेल तर तो जास्तीचा लिलाव करून ती भिशी उचलतो. त्यानंतर त्या भिशीचा लिलाव जेवढा रुपयांचा झाला आहे. तेवढे रुपये कट करून त्याला ती सर्व सभासदांची जमलेली रक्कम दिली जाते. यात राहिलेल्या रक्कमेचे व्याज सगळ्यांमध्ये वाटून घेतात. असे प्रत्येक महिन्याला/ आठवड्याला 1 सभासद भिशी घेत असतो. हे सर्व अनधिकृतपणे असते.

Advertisement

नेमकी कशी झाली आर्थिक फसवणूक– भिशीचे विविध प्रकार असले तरी दोन प्रकारच्याच भिशी प्रसिद्ध आहेत. कमिशन बेसीस अर्थात लिलाव भिषी व बिन व्याजी भिशी या दोन पैकी लिलाव बेसीस भिशी अत्यंत जोखिमपूर्ण व लाभदायकही ठरते. त्यामुळे अनेकजण रिस्क स्वीकारून या भिशीत उतरतात.

दरम्यान, शहराच्या बाजारपेठेतील जवळपास प्रत्येक व्यापारी पुकार भिशीच्या विळख्यात अडकलेला आहे. एक भिशी चालक किंवा मध्यस्थी हा एका वेळी दहा ते पंधरा पुकार भिशी चालवित असतात. बहुतांश वेळा भिशी मध्येच त्या बंद पाडायच्या किंवा बंद पडल्यानंतर असे भिशी चालक अर्ध्यातून भिशी बुडवून फरार झाले आहेत. त्यामुळे यात शेकडो जणांची कोट्यवधीची आर्थिक फसवणूक झाली.

भिशी चालकानी विकत घेतल्या नातेवाईकांच्या नावावर बेहिशेबी मालमत्ता- भिशी चालकांनी यात मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक फायदा मिळवत स्वतःच्या व नातेवाईकांच्या नावावर शहरात व तालुक्यात मालमत्ता केल्या आहेत. स्वतः भिशी चालक व त्यांचे नातेवाईक सध्या अलिशान गाड्या घेऊन फिरत आहेत. आता याच भिशी चालकांनी काही भिशी धारकांवर खोट्या केसेस दाखल करून इंदापूर मध्ये भीतीचे वातावरण तयार केले आहे. त्यामुळे या भिशी चालकांकडे पैसे मागण्यासाठी कोणीच धाडस करीत नव्हते.

Advertisement

परंतु इंदापूर शहरातील शिवसेना पक्ष आता पुढे सरसावल्याने या प्रकरणातील आर्थिक घोटाळा समोर आला असून यासंदर्भात शिवसेनेचे शहराध्यक्ष मेजर महादेव सोमवंशी यांनी पुढाकार घेतला असून इंदापूर पोलिस ठाण्यात यासंदर्भात पंधरा ते वीस चालकांविरोधात तक्रार दाखल केली आहे. जोपर्यंत इंदापूर शहरातील आर्थिक फसवणूक झालेल्या नागरिकांना त्यांचे पैसे परत मिळेपर्यंत हा डीसी चालकांविरुद्धचा लढा सुरूच ठेवणार असल्याचं शिवसेनेच्या पदाधिकाऱ्यांनी सांगितले आहे.

 

 

Advertisement