Health Tips: तुम्हालाही रात्री काहीतरी खायला लागते का, रात्रीचे पूर्ण जेवण करून झोपण्यापूर्वी पुन्हा काही खायचे मन (night hunger) होते का? तुमची ही सवय सामान्य मानू नका, कारण या सवयीला binge eating म्हणतात. बघितले तर जास्त वेळा खाण्याची सवय लागण्याची अनेक कारणे आहेत. जसे की तृष्णा पूर्ण करण्याचा प्रयत्न करण्यापासून ते कंटाळवाणेपणा किंवा तणाव दूर करण्याच्या शोधापर्यंत. पण रात्रीच्या वेळी चिप्स, कुकीज आणि कँडी यांसारखे कॅलरीयुक्त अन्न खाल्ल्याने तुमच्या आरोग्यावर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः जर झोपेच्या वेळी अस्वस्थ स्नॅक्स खाल्ले तर. कारण त्यामुळे पचन आणि झोपेशी संबंधित समस्या निर्माण होऊ शकतात.

अलीकडील संशोधनातून असे दिसून आले आहे की जेवणाच्या वेळेचा आपल्या चयापचय आणि ऍडिपोज टिश्यूमधील जैवरासायनिक प्रक्रियांवर महत्त्वपूर्ण प्रभाव पडतो. चला तर मग जाणून घेऊया काही खाण्याच्या या सवयीचा, विशेषतः झोपताना, तुमच्या शरीरावर कसा परिणाम होतो-

वजन वाढण्याच्या समस्या: (weight gain problems) 
रात्री तुमच्या शरीराची चयापचय क्रिया मंदावते. यावेळी तुमच्याकडे कॅलरीज जाळण्याचे कोणतेही साधन नसते. यामुळेच झोपल्यानंतर खाल्ल्याने वजन वाढण्याची शक्यता असते. नॉर्थवेस्टर्न युनिव्हर्सिटीच्या एका संशोधनात असे दिसून आले आहे की उशिरा काही खाल्ल्याने, विशेषतः झोपण्यापूर्वी, वजन वाढू शकते. कारण तुम्ही एका दिवसात जितक्या कॅलरीज जाळता त्यापेक्षा जास्त कॅलरीज घेतात. ज्यामुळे वजन वाढते.

पचनशक्ती कमकुवत: (weak digestion) 
रात्री उशिरा जेवण केल्याने पोटाशी संबंधित अनेक समस्या उद्भवू शकतात. कारण झोपताना अन्न नीट पचत नाही. त्यामुळे पोटात जास्त प्रमाणात ऍसिड स्राव होऊ शकतो. ज्यामुळे पोटाच्या समस्या निर्माण होतात.

मानसिक आरोग्यावर देखील परिणाम होतो: (affects mental health)
उशिरा जेवल्याने तुमच्या शरीराची अंतर्गत प्रणाली बिघडते, ज्यामुळे निद्रानाशाची समस्या उद्भवते. जेव्हा तुम्हाला पुरेशी झोप मिळत नाही, तेव्हा तुम्ही चिंता आणि दुःखाने जागे होण्याची शक्यता असते. निद्रानाश असलेल्या लोकांमध्ये नैराश्य येण्याची शक्यता दहा पटीने जास्त असते असे संशोधनातून समोर आले आहे.

हृदयाच्या आरोग्यावर परिणाम होतो: (affects heart health)
अमेरिकन हार्ट असोसिएशनच्या अलीकडील संशोधनानुसार, संध्याकाळी 6 नंतर उच्च-कॅलरीयुक्त जेवण खाल्ल्याने उच्च रक्तदाब आणि उच्च रक्तातील साखरेचा धोका लक्षणीयरीत्या वाढू शकतो, ज्यामुळे टाइप 2 मधुमेह होऊ शकतो.

रात्री उशिरा खाण्याची सवय कशी नियंत्रित करावी? (how to control this habit)
जर तुम्हाला रात्रीच्या जेवणानंतरही भूक लागली असेल, तर तुम्हाला खरोखर भूक लागली आहे का ते स्वतःला विचारा. कारण जर तुम्ही हेल्दी डिनर केले असेल तर तुम्हाला दुसरे काहीही खाण्याची गरज भासणार नाही. अन्यथा, ही काही अन्य समस्या असू शकते ज्याचे निराकरण करणे आवश्यक आहे. रक्तातील साखर वाढू नये म्हणून कार्बोहायड्रेट्सचे सेवन करू नका. असे केल्याने तुम्ही अतिरिक्त रक्तातील साखरेची चरबी म्हणून साठवणूक होण्यापासून रोखू शकाल. त्याऐवजी फायबर युक्त स्नॅक्सचा आहारात समावेश करा. यामुळे तुम्हाला पोट भरल्यासारखे वाटेल आणि तुमची पचनशक्तीही सुधारेल.